Door: Robin DV (Cetacean Lifestyle)
Vorig jaar bezochten we dolfijn Kai in Rancho Texas Park in Lanzarote. Kai (in Rancho Texas ook wel "Kay" genoemd) is een mannelijke tuimelaardolfijn, geboren in 2010 in het Dolfinarium. Hij was door pech bij de andere geboortes ook het enige jonge dolfijntje van dat seizoen, dus hij was echt de 'baby' van de groep. Meestal waren er meerdere jongen tegelijk. Zijn ouders zijn Nynke en K'ulu'ta. Nynke is een vrouwtje dat op fokleen was vanuit Tiergarten Nürnberg en daar nu nog steeds leeft, zij heeft een aantal jaren in Harderwijk doorgebracht en ook nog een dochter gekregen genaamd Zoë, een halfzus van Kai dus! Kai's vader Kulu'ta was de eerste dolfijn die ooit in de Dolfijnendelta van het Dolfinarium is geboren. Kai groeide op tot een speels jong diertje en later werden er ook nog andere jongen geboren in het Dolfinarium, waar hij het goed mee kon vinden. Op 13 juni 2013 verhuisde hij naar Tiergarten Nürnberg, waar zijn roots als het ware liggen, omdat zijn moeder daar vandaan komt. Hij was toen dus drie jaar oud. Kai is inmiddels al lang niet meer dat kleintje van toen! Wat is hij groot en imposant geworden, maar ook nog steeds heel herkenbaar. WE mochten heel dichtbij hem komen achter de schermen en spraken met zijn huidige verzorgers over hoe het hem vergaat in Rancho Texas. In Harderwijk kon je hem vooral herkennen aan zijn lichte kleur met een soort witte waas die zijn moeder Nynke ook heeft. Hij is inmiddels iets donkerder geworden, (wat meestal gebeurt als de dolfijnen uit Harderwijk naar warme landen gaan) maar niet zo donker als de andere dieren die we al in andere parken bezocht hebben. Hij is nog steeds het lichtst-gekleurde dier en het op één na grootste dier van Rancho Texas. De dolfijnen zijn daar voornamelijk opgedeeld in twee groepen en Kai is van zijn groep het dominante dier. Zeker geen baby meer dus!
Boven: Kai in Dolfinarium Harderwijk, hij is daar geboren in 2010. Inmiddels leeft hij in Rancho Texas Park, een themapark en dierentuin op het Canarische eiland Lanzarote.
Rancho Texas Park is een themapark en dierentuin op het Canarische eiland Lanzarote. Het park is een soort van mix tussen een dierentuin, waterpark en themapark met een 'Western' thema. Dit is nu z'n typisch geval van een park wat niet is wat het op het eerste gezicht lijkt! Als je foto's of reclame opzoekt lijkt dit zo'n typische toeristische trekpleister met een 'leuk', toerist-vriendelijk thema. Cowboys en Indianen hebben verder namelijk weinig te zoeken op een Canarisch eiland zul je misschien denken. Toch heeft dit een verrassende en logische reden: De kolonisten die de stad "San Antonio" in de staat Texas uit de VS hebben gesticht kwamen oorspronkelijk uit Lanzarote! Wanneer je je verdiept in Rancho Texas is dit park veel meer dan gewoon een themapark. Zo is dit één van de weinige parken die een 0% "carbon footprint" heeft. Normaal gesproken verbruiken toeristische parken juist heel veel energie om de tienduizenden tot honderdduizenden bezoekers te kunnen voorzien van alle gemakken. Rancho Texas Park wekt alle energie zelf op. Dit is dus het enige dagje uit waarbij je ook nog 100% milieubewust bezig bent! Daarbij doet de reputatie als themapark het echt geen eer aan. Wat een prachtige dierentuin is dit! Zo mooi onderhouden, schoon, de dieren zien er fantastisch uit en hebben veel verrijking. Dit park gaat makkelijk in onze top 5 van Europa! Iets wat je niet meteen denkt bij de afbeeldingen en het promotiemateriaal dat je op internet kunt vinden, die vooral focussen op het Western thema.
Ook werken ze onder de volgende twee 'voorwaarden', Voorwaarde 1: Alle winst die verdient wordt gaat weer terug naar investeringen om het park en haar faciliteiten te verbeteren. Daarbij is er ook samenwerking met organisaties die zorgen voor ontwikkeling, vooruitgang en verbetering van de levenskwaliteit van de eilandbewoners op Lanzarote. Dit geldt ook voor alle evenementen of campagnes in het park en bij de uitvoering van elke activiteit. Rancho Texas is heel trots op het feit dat dit park volledig voor en door de inheemse eilandbewoners wordt gerund. Voorwaarde 2 is: Ze accepteren alleen dieren die onder menselijke zorg zijn geboren en waarbij het verblijf in Rancho Texas een verbetering is van de levensomstandigheden waarin de dieren eerst leefden. Rancho Texas heeft vanwege dit beleid verschillende dieren geadopteerd en opgevangen vanuit plaatsen zoals circussen, dieren in beslag genomen door de douane, dieren uit laboratoria of vanuit andere ongewenste leefomstandigheden, waar er geen gezonde of geschikte leefomgeving meer was voor deze dieren. In Rancho Texas hebben ze inmiddels een beter en veiliger thuis gevonden. Zo ook een aantal mannelijke tuimelaar dolfijnen, die door het mannenoverschot in Europese dolfinaria geen plek hadden om naartoe te verhuizen. In het Dolfinarium van Rancho Texas leven zij in een mannengroep, net zoals tuimelaars in het wild ook doen. Vandaag kijken we naar dit interessante themapark, dat veel meer is dan het op het eerste gezicht lijkt!
Boven: Baby Kai zwemmend me zijn moeder Nynke een paar uur nadat hij werd geboren en springend in de Dolfijnendelta. Zijn lichte kleur maakte hem toen erg herkenbaar.
De verrassende geschiedenis en visie Rancho Texas Park in Lanzarote
De stad San Antonio in de staat Texas van de Verenigde Staten is gesticht door 10 Canarische families, waarbij er 7 uit Lanzarote kwamen. Van de drie overige families kwam er één uit Gran Canaria, één uit Tenerife en één uit La Palma. In totaal waren het 55 mensen, waarvan er 43 uit Lanzarote kwamen, het overgrote deel dus. Hierdoor zijn er veel Canarische invloeden ingebakken in de echte "Western" stijl die we tegenwoordig associëren met Texas. Rancho Texas werd op 29 november 2002 geopend. Dit was met het doel de inwoners van Lanzarote te eren die op 20 februari 1730 voor de eerste keer ooit Teguise verlieten en als eerste in een sloep naar het eiland Tenerife gingen. Van daaruit zijn ze op 15 maart van hetzelfde jaar naar Havanna in Cuba gereisd. Daarna zeilden ze naar Veracruz in Mexico en begonnen op het land aan een karavaan, waarbij ze allerlei soorten problemen en ontberingen doorstonden, een lange reis om zich te vestigen en te stichten wat we tegenwoordig kennen als San Antonio in Texas. De 'Sherrif' van het park is ook nog echt familie van de kolonisten die naar Texas zijn gevaren. Los van een leuk dagje uit is er dus ook veel aandacht besteed aan geschiedenis. Dit themapark is al lang geleden begonnen met het verzamelen van alle mogelijke informatie over de kolonisten uit Lanzarote, zodat de geschiedenis van alle Canariërs die, hun huizen en land verlatend, op weg gingen naar de Nieuwe Wereld bewaard blijft. Met in het speciaal een eerbetoon aan de mensen uiteindelijk de eerste burgerlijke nederzetting in de staat Texas vormden.
Één van de grote uitdagingen van Rancho Texas is de totale inzet voor duurzaam toerisme. Het doel hierbij is om als voorbeeld te dienen voor andere toeristische parken en attracties en aan te tonen dat de kwaliteit van toeristische diensten en duurzaamheid twee dingen zijn die hand in hand kunnen gaan. De duurzaamheid van Rancho Texas omvat een enorm zonnepanelen-park. Een installatie die gebruik maakt van de zogenaamde fotovoltaïsche energie. Ook is er een installatie van fotostations voor het opladen van voertuigen, geothermische airconditioning, circulair afvalbeheer, nul kilometer boomgaarden, chemicaliënvrije waterbehandeling en digitale monitoring van het verbruik om onderhouds- en milieueducatieprogramma’s te beheren. De fotovoltaïsche installatie produceert jaarlijks 3.197MWh schone energie en bespaart 21.467 ton CO₂ per jaar, het equivalent van het verbruik van 916 eengezinswoningen. Overdag wordt er een overschot aan energie geproduceerd dat in het elektriciteitsnet wordt gepompt en de behoeften van het nachtverbruik ruimschoots compenseert. In totaal zijn er zo'n vierduizend fotovoltaïsche zonnepanelen die het leven van meer dan 360 dieren in het park mogelijk maken, zonder ook maar één druppel fossiele brandstof te verbranden!
Ook wordt er in Rancho Texas aan de bouw van een geothermische energiecentrale gewerkt, die deel uitmaakt van het waterpark. De installatie maakt gebruik van de natuurlijke uitwisseling van warmte die uit de aarde komt om de zwembaden, douches, warm water in bars en restaurants te verwarmen en de airconditioning van het hele park te voorzien. Ook worden er géén chemische producten in het waterpark gebruikt dankzij een koper-zilverionisatiefiltratieproces. Dat desinfectie zonder agressieve, chemische middelen mogelijk maakt en de waterkwaliteit aanzienlijk verbetert. Dit systeem, in combinatie met het gebruik van zoutchlorinatoren, wordt in alle waterfaciliteiten gebruikt. Door een bezoek te brengen aan Rancho Texas heb je dus niet alleen een super leuke dag, maar eer je ook de geschiedenis en draag je bij aan het welzijn van zowel de dieren als de inheemse bewoners van Lanzarote. Daarbij ben je dan ook nog milieubewust bezig, omdat dit één van de, al niet het minst verbruikende dagje uit is in Europa. Echt heel bijzonder en iets wat je niet verwacht van een toeristisch uitje of themapark.
Jaren terug ontstond er een overschot van mannelijke tuimelaars onder menselijke zorg. Dit was het gevolg van de zeer succesvolle fokprogramma's die in Europese dierenparken zijn behaald met de tuimelaar. Deze fokprogramma's zijn natuurlijk ontzettend nuttig. Ze stimuleren het natuurlijke gedrag van de dieren zoals paren en het opvoeden van jongen en de sociale hiërarchie. Ook zorgt een succesvol fokprogramma ervoor dat de soort kan worden behouden binnen de Europese parken en er uitwisseling kan zijn van dieren. Bovendien kunnen er ook veel onderzoeken worden gedaan in dierenparken op het gebied van voortplanting die in het wild vrijwel onmogelijk zijn. Toch creëerde het uiteindelijk door het grote succes een probleem; in een stabiele familiegroep dolfijnen kunnen niet teveel mannetjes leven. Dit is overigens lang niet alleen bij dolfijnen zo, maar bij veel diersoorten die in familieverband leven. Denk aan gorilla's, zeeleeuwen en olifanten. Ook daar staan dierentuinen voor uitdagingen wanneer er veel mannetjes worden geboren en die ergens geplaatst moeten worden. In het wild worden bij tuimelaars de jonge mannetjes die seksueel actief beginnen te worden vaak verjaagd uit de groep door de volwassen dieren. Deze jonge mannetjes vormen dan vaak samen vrijgezellen groepen, de zogenaamde "Bachelor groups". Dit gebeurt overigens bij nog veel meer diersoorten, zoals bijvoorbeeld herten, zeeberen, en leeuwen. Soms voegen mannetjes van deze vrijgezellen groepen zich weer bij een andere familiegroep, maar vaak blijven deze mannengroepen ook gewoon voor altijd bij elkaar. Het paren gebeurt dan als zij eventueel een groep vrouwtjes tegen komen, maar de mannetjes vertonen ook onder elkaar paargedrag. Dit is in dolfinaria natuurlijker lastiger na te bootsen dan in het wild, maar niet onmogelijk. Sinds een aantal jaren zijn sommige dolfinaria zich gaan specialiseren in het houden van mannengroepen. Dit is echter maar een klein deel van de parken, het overgrote deel van de dolfinaria heeft nog steeds familiegroepen met beide geslachten door elkaar. Er zijn trouwens onder hetzelfde principe ook mannengroepen van andere diersoorten in dierenparken. Zoals bijvoorbeeld de gorillagroep in Loro Parque Tenerife.
Om deze reden heeft Rancho Texas vrij recentelijk een dolfijnenverblijf gerealiseerd. Hier hebben verschillende mannetjes uit andere Europese parken, die geen andere plek hadden om naartoe te gaan een nieuw thuis. Zij moesten het park waar ze geboren werden verlaten omdat ze verwant waren aan meerdere dieren en/of de groepssamenstelling niet meer ideaal was, waardoor er conflicten ontstonden tussen de dieren. Sommige dieren hadden ook specialistische medische zorg nodig die extra aandacht vergde. De introductie van het dolfinarium in Rancho Texas was dan ook zeer welkom en veel Europese parken hebben met smart gewacht op de bouw, die meerdere keren vertragingen op liep. In 2016 was het dan zo ver! Op 26 november verhuisden Noah en Kai vanuit Tiergarten Nürnberg en de broers Darwin en Diego vanuit Zoo Duisburg naar Lanzarote. Na een succesvolle introductie werden zij op 25 maart 2019 vergezeld door Rocco uit Dolfinarium Harderwijk en Mattie, Julito en Team uit Mundomar Benidorm. Rocco is helaas twee jaar geleden overleden aan een verwonding aan zijn borstvin die hij al bij aankomst had. De overige mannetjes leven vandaag de dag nog allemaal in Rancho Texas. De tuimelaars leven in een habitat met een wateroppervlak van 1.200 vierkante meter, een diepte van zes meter en zeven miljoen liter zeewater. Het dolfinarium is gevormd naar de caletones (stranden) van Lanzarote, met name de Caletón Blanco bij Órzola. In het dolfinarium beschikt men over de meest geavanceerde technologieën voor waterbehandeling zonder gebruik van chemicaliën. De dolfijnen doen hier mee aan trainingen, educatieve shows en interactieve programma's met bezoekers.
Boven: Het Dolfinarium van Rancho Texas Park. Hier leeft een mannengroep tuimelaardolfijnen. wat uitdagingen met zich meebrengt, al gaat het team hier geweldig mee om!
In Rancho Texas leven verschillende 'bekenden' van mij; dolfijnen die we al in andere parken hebben gezien of zelfs zien opgroeien. Dat is het leuke van deze interesse; je ziet dieren groeien en ontwikkelen en je komt ze later weer tegen in andere parken. De eerste is natuurlijk Kai uit Dolfinarium Harderwijk, die de bezoekers van Harderwijk letterlijk al vanaf zijn eerste uren gezien en gevolgd hebben. Kai werd op 21 augustus 2010 geboren. Zijn ouders zijn Nynke en K'ulu'ta. Nynke was dus het vrouwtje dat op fokleen was vanuit Tiergarten Nürnberg en daar nu nog steeds leeft. K'ulu'ta was de eerste dolfijn die ooit in de dolfijnendelta van het Dolfinarium is geboren. Helaas is K'ulu'ta niet meer in leven, Kai's opa genaamd Prince nog wel. Dan zijn er nog Darwin en Diego uit de dierentuin in Duisburg, deze dierentuin ligt dicht bij de Nederlandse grens. Darwin is de zoon van Daisy en werd op 20 augustus 2011 geboren, Diego is de zoon van Pepina en werd op 5 september 2011 geboren. De vader van beide dieren is Ivo. Deze 3 ouderdieren leven nog steeds in Zoo Duisburg. Verder is er nog Noah, de oudste van de groep. Hij werd op 16 november 1993 geboren in Tiergarten Nürnberg. Zijn ouders zijn de iconische Eva en Moby, twee dieren uit Tiergarten Nürnberg die verschillende jongen hebben gekregen. Beiden zijn inmiddels overleden, maar heel erg oud geworden! Moby was voor zijn dood in 2018 de oudste mannelijke dolfijn onder menselijke zorg. Hij werd maar liefst 58 jaar oud, een immense leeftijd aangezien mannetjes in het wild de 30 met moeite halen. Dan zijn er nog Mattie, Julito en Team uit Mundomar Benidorm. Dit park bezochten we een jaar eerder. Mattie is de zoon van Alpha en werd op 25 september 2005 geboren. Julito is de zoon van Aqua en hij werd op 17 juni 2009 geboren. Team, de zoon van Camino werd op 21 juni 2013 geboren. Hij heette eerst "Augustín", maar is later hernoemd. De vader van alle drie is Eduardo, de originele fokstier van Mundomar. In Rancho Texas leeft een groep van met name jonge mannetjes dus. Wat een uitkomst is wanneer er in de toekomst weer gefokt gaat worden met tuimelaars. Zo is er altijd een 'reserve' groep aan genetica betreft mannelijke dieren zonder dat de groepssamenstelling in andere parken uit balans is. Ook kunnen vanuit hier de mannetjes eventueel weer naar een ander park verhuizen om mee te doen met het fokprogramma. Momenteel is er een stop op het fokken van tuimelaars in Europese dierenparken, aangezien er een gezonde en stabiele populatie is in de parken. Zo wordt overschot van dieren en het onnodig moeten transporteren van dolfijnen voorkomen.
Kai zag er heel goed uit! Bijna onherkenbaar van dat jonge dier in Harderwijk, maar aan zijn gezicht zag je dat hij het is. Hij is dus van zijn groepje de baas, maar niet de baas van de hele groep dolfijnen. De meest dominante dolfijn in Rancho Texas is Noah, Hij is makkelijk te herkennen als de grootste en donkerste van de groep. Als de hele groep samen zwemt is hij dominant. Al wil Kai dit nog wel eens testen. Om rust in de groep te behouden zijn de dieren daarom voornamelijk in twee groepen gesplitst als zij zonder aanwezigheid van een trainer zwemmen, zodat er geen conflict komt tussen Noah en Kai als zij bijvoorbeeld beiden de aandacht van een trainer willen. De groep in Rancho Texas leek echt super in balans op deze manier. Vaker is een mannengroep heel erg druk en is er continu strijd om de hiërarchie. Hier zijn de dieren juist heel rustig en hebben ze bijna geen diepe rakemarks (krassen die ontstaan door onderling spelen, conflicten of ander sociaal gedrag), wat ook duidt op een duidelijke rangorde, zonder heftige conflicten. Zelden hebben we zo'n rustige mannengroep gezien, die er ook zo goed uitzien en zo goed gemanaged wordt! We hebben het dolfinarium in Rancho Texas zowel voor als achter de schermen bekeken. Alles was zeer schoon en geordend. Er staat dagelijks een groot team voor de dolfijnen klaar om ze te verzorgen en verrijkt te houden. Iedere voorstelling is anders van volgorde en er wordt van te voren helemaal besproken wat de dieren in welk segment doen zodat zij iedere keer een nieuwe ervaring hebben en nooit verveeld raken. Ze veranderen zelfs regelmatig de muziek zodat het niet voorspelbaar wordt voor de dieren! En wat een prachtig park is Rancho Texas Park! Het is echt een hoogwaardige dierentuin en niet alleen maar een "Cowboy en Indianen-park", wat je misschien wel verwacht als je naar het promotiemateriaal kijkt. Dit park staat officieel in mijn top 5 van mooiste parken die ik heb bezocht in Europa. Mis deze parel niet als je naar de Canarische Eilanden reist!
Boven: Kai in Rancho Texas Park. Hij zag er goed uit en leeft in een mannengroep waar hij het op één na dominanste dier is. Zijn dagen zijn heel gevarieerd,