Door Cetacean Lifestyle
Wanneer het woord dolfinarium valt, dan gaat het vaak al snel naar het onderwerp dat de dolfijnen uit het wild zijn gevangen en dat ze door hoepels moeten springen. Twee dingen die al decennia lang niet meer gebeuren, maar toch blijft dit beeld hangen.
Het is in Europa al meer dan 40 jaar verboden om dolfijnen en andere walvisachtigen uit het wild te vangen. Een uitzondering daarvan zijn dieren die zijn opgevangen.
In contrast: Wat je misschien zal verbazen is dat ondanks dat veel huisdieren tegenwoordig kunnen worden gefokt of gekweekt, Er vandaag de dag nog steeds aanzienlijke aantallen dieren uit het wild gevangen voor de huisdierenhandel. Met name aquariumvissen. Naar schattingen wordt bijvoorbeeld gedacht dat ongeveer 90% van de zeeaquariumvissen bij mensen thuis uit het wild afkomstig is, maar ook hele gangbare zoetwatervissen zoals algeneters, corydoras, platy's, tetra's en zwaarddragers worden nog uit het wild gevangen. Vaak is het helaas nog steeds goedkoper om ze te vangen dan ze zelf te fokken. Veel mensen hebben dus onwetend wildvang dieren in huis en dragen hier dus onvrijwillig aan bij! ook als zij hier niet achter staan.
Opvallend genoeg veranderen regels en de praktijk vaak sneller dan het beeld dat mensen in hun hoofd hebben. Ook als een sector al tientallen jaren verandert, blijven oude ideeën vaak bestaan. Wat in de jaren 60' nog normaal werd gevonden, zien we nu veel vaker als iets dat ethisch niet meer kan. Zelfs als het (zoals het bovenstaande voorbeeld laat zien) dus nog gewoon onder onze neus wordt uitgevoerd en bestaat!
Boven: het Dolfinarium in 1965 en nu. Hoe eerlijk is het om het park te beoordelen op een beeld van meer dan 60 jaar oud? En hoeveel zin heeft dit eigenlijk?
Het ondenkbare van gisteren
Hoe we het ook wenden of keren; Het verleden is voorbij. Het Dolfinarium bestond in 2025 maar liefst 60 jaar! Het park opende in 1965. Jaren geleden hadden we hele andere normen en waarden. Om een paar voorbeelden te noemen:
-Handel in bedreigde dieren en planten werd pas vanaf 1975 internationaal strak aangepakt.
Het CITES-verdrag trad in werking op 1 juli 1975. Pas toen werd internationale handel in bedreigde soorten echt in een wereldwijd juridisch kader gezet.
-Commerciële walvisvangst werd niet in de 19e eeuw, maar pas in de jaren 80 internationaal stilgezet.
De Internationale Walvisvaartcommissie nam in 1982 het besluit voor een stop op commerciële walvisvangst en dat ging pas volledig in vanaf 1986. Dat betekent dat grootschalige commerciële walvisjacht nog verrassend recent als normaal werd gezien, sommige landen zoals Japan en IJsland gaan hier zelfs tot vandaag de dag mee door.
-Brede bescherming van habitat en soorten in Europa kwam pas in 1992! De Europese Habitatrichtlijn werd de basis voor veel moderne natuurbescherming in Europa, inclusief het Natura 2000-systeem.
-Een “human zoo” bestond nog in 1994, waarbij inheemse volkeren uit Afrika werden tentoongesteld in een dierentuin in Nantes. Hier werd in 1994 "Bamboula’s Village" geopend, een attractie waarin een dorp uit de Ivoorkust met echte mensen werd tentoongesteld voor bezoekers!
-Roken was normaal in vrijwel alle binnenruimtes, ook met kinderen en dieren in dichte nabijheid. In Nederland gold het rookverbod voor horeca pas vanaf 1 juli 2008.dat Binnen-rookruimtes zijn zelfs pas sinds 1 januari 2022 verboden. Ook het actief inperken van single-use plastic is pas enkele jaren echt actief bezig, terwijl we al jaren weten hoe slecht dit is voor zowel de natuur als onszelf.
Kortom
Wat gisteren normaal was, is vandaag ondenkbaar.
In de afgelopen decennia zijn we behoorlijk veranderd in normen en waarden en ook gegroed in het beschermen van dieren en natuur. Ja, de eerste dieren voor dolfinaria zijn in de jaren 60' en 70' in het wild gevangen. Dat was toen 'normaal' en de norm. In de jaren 80' werd dit vervolgens verboden. Niemand die nu nog in het Dolfinarium werkt is een voorstander van wat er toen is gebeurd. Niemand die er nu werkt zou dieren uit het wild willen halen of staat hier vandaag de dag achter! Het feit is echter wel dat de nakomelingen van die dieren nu nog steeds grootschalig onder menselijke zorg leven en niet kunnen worden uitgezet. Zij zijn er nu eenmaal, door keuzes die in het verleden zijn gemaakt.. en er moet goed voor ze worden gezorgd. Uiteraard geldt dat ook voor alle andere diersoorten onder menselijke zorg, die uiteindelijk allemaal van wilde populaties afstammen.
Vaak wordt er geroepen "breng ze naar een sanctuary" oftewel een zeereservaat, waar ze natuurlijker kunnen leven. Er leven honderden dolfijnen in dierenparken in Europa en ongeveer 2000 dieren alleen al in Westerse dolfinaria, aquaria en dierenparken. Momenteel is er slechts één 'sanctuary' project operationeel in de hele wereld. Dit ligt in IJsland. Hier is men al bijna zeven jaar bezig om twee beloega's aan een natuurlijke omgeving te laten wennen. Met veel stress en blijvende gezondheidsproblemen als gevolg. De dieren hebben momenteel slechts 6,4% van de bijna zeven jaar die ze nu in IJsland zijn buiten gespendeerd. De rest van de tijd zitten ze in een klein noodbassin op het land.
Deze 'sanctuaries' zijn dus op het moment geen oplossing. De meeste andere sanctuary-projecten bevinden zich nog in de planningsfase of zijn vertraagd, geannuleerd of volledig stopgezet. Zelfs als alle momenteel voorgestelde projecten daadwerkelijk zouden worden gebouwd, zou hun gezamenlijke capaciteit waarschijnlijk slechts enkele tientallen dieren kunnen huisvesten. Dat is slechts een ongelofelijk klein deel van het totale aantal dolfijnen en andere walvisachtigen dat momenteel onder menselijke zorg leeft.
Intussen hebben dolfinaria, aquaria en dierenparken die walvisachtigen huisvesten de laatste decennia een enorme groei doorgemaakt!
Zorg en welzijn zijn beter dan ooit, educatie staat centraler dan ooit en de dieren onder menselijke zorg dragen bij aan zeer nuttige onderzoeken die hun wilde soortgenoten meer dan ooit nodig hebben! Daarbij sluiten steeds meer parken die niet aan deze standaarden kunnen en/of willen voldoen.
Laten we focussen op de groei en professionalisering van dierenparken die daarmee het welzijn van de dieren verbeteren in plaats van de focussen op het sprookjes-einde van een 'sanctuary' of zee-reservaat wat op het moment gewoonweg niet bestaat en het welzijn van de dieren absoluut niet verbeterd!
